Oblicz prąd i dobierz przekrój przewodu

Kalkulator elektryczny to narzędzie obliczające natężenie prądu, spadek napięcia i orientacyjny przekrój przewodu na podstawie napięcia, mocy, długości trasy, cosφ oraz sposobu ułożenia kabla. Prawidłowy dobór przekroju wymaga łącznego uwzględnienia dopuszczalnego spadku napięcia oraz długotrwałej obciążalności prądowej Iz (w relacji Ib ≤ In ≤ Iz). Wyniki obliczeń stanowią wyłącznie oszacowanie wstępne i wymagają weryfikacji warunków konkretnej instalacji, w tym samoczynnego wyłączenia zasilania (SWZ).

Przeliczyliśmy wartości z podanych mocy i napięć; dla płyty oraz wallboxów przyjęliśmy cosφ = 1, więc nie są to dane znamionowe konkretnego urządzenia ani dobór zabezpieczenia.

Jak obliczyć prąd w obwodzie jednofazowym i trójfazowym?

Dla jednofazowego odbiornika AC prąd oblicza się ze wzoru I = P / (U × cosφ). Dla układu trójfazowego, przy równomiernym obciążeniu faz, użyj I = P / (√3 × U × cosφ); przy napięciu międzyfazowym 400 V nie podstawiaj wzoru jednofazowego.

Przy 2000 W, 230 V i cosφ = 0,95 prąd wynosi 2000 / (230 × 0,95) = około 9,16 A. Silnik lub pompa ciepła mogą mieć cosφ mniejsze od 1, dlatego obliczenie wyłącznie jako P/U zaniży prąd. Zawsze użyj wartości z danych urządzenia, jeśli jest dostępna.

W instalacjach domowych jako wartość orientacyjną często przyjmuje się cosφ = 0,95, ale w obliczeniach najlepiej użyć danych konkretnego odbiornika. W kalkulatorze wybierz i porównaj cztery warianty zasilania dostępne w narzędziu; właściwy wariant zależy od tego, czy obwód jest jednofazowy, czy trójfazowy. Symbol I oznacza prąd linii obciążenia w amperach (objaśnienie oznaczeń).

Jak obliczyć spadek napięcia i dobrać przekrój kabla?

Spadek napięcia rośnie wraz z prądem i długością przewodu, a maleje przy większym przekroju. Dla uproszczonego obliczenia jednofazowego przewodu miedzianego można użyć ΔU ≈ 2 × I × L × ρ / S, gdzie L to długość trasy w jedną stronę w metrach, ρ to rezystywność, a S to przekrój w mm². Dla miedzi przyjmujemy ρ = 0,0175 Ω·mm²/m.

Przy 500 W, 230 V, cosφ = 0,95, przewodzie Cu 1,5 mm² i długości 50 m w jedną stronę otrzymujemy około 2,67 V, czyli 1,16% z 230 V. To wyliczenie spadku nie potwierdza obciążalności przewodu. Przy 2000 W i 20 m, dla Cu 2,5 mm², uproszczony spadek wynosi około 2,56 V, czyli 1,11%.

Przekrój dobiera się równocześnie do spadku napięcia i długotrwałej obciążalności Iz. Dobór zabezpieczenia wymaga co najmniej sprawdzenia relacji Ib ≤ In ≤ Iz, gdzie Ib to prąd obciążenia, a In — prąd znamionowy zabezpieczenia. Nie ma uniwersalnego przypisania typu „2,5 mm² = B16”: Iz zależy między innymi od izolacji, temperatury, liczby obciążonych żył i sposobu ułożenia.

To celowo nie jest tabela „przekrój–bezpiecznik”: wartości Iz różnią się między sposobami A1 (przewód w rurze w ścianie izolowanej) i C (przewód bezpośrednio na ścianie). W ścianie ocieplonej wełną lub styropianem ciepło trudniej odpływa, a temperatura i grupowanie kabli mogą wymagać współczynników korekcyjnych zgodnie z PN-HD 60364-5-52. Tabelę orientacyjną dla Cu, 230 V, cosφ = 0,95 i ΔU ≤ 3% traktuj wyłącznie jako wstępny punkt odniesienia.

W tym wzorze L oznacza długość przewodu w metrach, a S — powierzchnię jego przekroju poprzecznego w mm² (oznaczenia we wzorze). Rezystywność materiału przewodu zapisuje się grecką literą ρ. Dla domowych obliczeń można spotkać założenie maksymalnego spadku napięcia 3%, wskazywane w PN-EN 60364-5-52; właściwe kryterium trzeba jednak dobrać do rodzaju obwodu i warunków instalacji, a nie traktować 3% jako bezwarunkowego limitu dla każdej sytuacji.

Przykład orientacyjny: dla odbiornika 500 W pobierającego około 2,29 A, przewodu miedzianego o długości do 50 m w jedną stronę i przekroju 1,5 mm² można rozważyć taki przekrój. Sam wynik spadku napięcia nie przesądza o bezpieczeństwie — trzeba jeszcze zweryfikować obciążalność przewodu, zabezpieczenie i sposób ułożenia.

Przekroje podane w tabelach orientacyjnych dotyczą przewodów ułożonych w rurze, o ile zaznaczono to w założeniach. Wartości tabelaryczne nie zastępują obliczeń i wymagają weryfikacji kalkulatorem elektrycznym oraz sprawdzenia warunków konkretnej instalacji. Gdy obliczenia dla spadku napięcia i obciążalności wskazują różne przekroje, należy przyjąć większy, a następnie sprawdzić zgodność zabezpieczenia i pozostałych warunków doboru.

Większy przekrój może być potrzebny także przy urządzeniach o dużym prądzie rozruchowym, na przykład silnikach elektrycznych. Umiarkowane przewymiarowanie przewodów może oszczędzić pracy i kosztów przy późniejszej rozbudowie instalacji, ale nie zwalnia z weryfikacji zabezpieczeń i warunków ułożenia.

Studium przypadku: odbiornik 500 W i przewód 50 m

Załóżmy jeden odbiornik o mocy 500 W, napięcie 230 V, cosφ = 0,95 oraz trasę przewodu o długości 50 m w jedną stronę. Prąd obliczeniowy wynosi około 2,29 A. Poniższe porównanie pokazuje, jak zmienia się sam spadek napięcia; nie jest ono potwierdzeniem obciążalności przewodu ani doborem zabezpieczenia.

Wyniki są obliczeniowe i zaokrąglone. Ostateczny dobór zależy również od warunków instalacji, w tym sposobu ułożenia przewodu.

Jaki przekrój sprawdzić dla płyty indukcyjnej i wallboxa?

Dla płyty 7,4 kW obliczenie jednofazowe przy 230 V i cosφ = 1 daje około 32,17 A; nie oznacza to, że można dobrać przewód lub zabezpieczenie bez sprawdzenia danych producenta, Iz i warunków przyłączenia. Przy trasie dłuższej niż 25 m spadek napięcia może stać się istotnym kryterium i wymagać większego przekroju.

Wallbox 22 kW pracuje z zasilaniem trójfazowym; moc 11 kW w układzie trójfazowym daje około 15,88 A na fazę przy założeniu cosφ = 1, a 22 kW — około 31,75 A. Przed wyborem stacji sprawdź moc przyłączeniową budynku i warunki przyłączenia. Moc 22 kW ma sens, gdy pozwalają na nią przyłącze, instalacja i rzeczywista potrzeba ładowania.

W przypadku przewodu 3×6RE karta Tele-Foniki podaje maksymalną rezystancję żyły 3,08 Ω/km w temperaturze 20°C. To wartość konkretnego przewodu i temperatury, a nie zamiennik sprawdzenia impedancji pętli zwarcia ani obliczeń dla temperatury pracy.

Wallbox o mocy 22 kW działa w oparciu o zasilanie trójfazowe. Przed jego montażem sprawdź moc przyłączeniową budynku i warunki przyłączenia; więcej informacji o wyborze mocy można znaleźć w omówieniu wallboxów 11 kW i 22 kW.

Jak sprawdzić zabezpieczenie i warunek SWZ?

W układzie TN-S sprawdź warunek samoczynnego wyłączenia zasilania: Zs ≤ U0 / Ia. Dla zabezpieczenia B16 przy założeniu Ia = 5 × In prąd Ia wynosi 80 A, a graniczna wartość z obliczenia to 230/80 = 2,875 Ω. Dla C16 przy Ia = 10 × In otrzymujemy 160 A i 230/160 = 1,438 Ω.

Te wartości są rachunkowym progiem do weryfikacji, a nie wynikiem pomiaru instalacji. Dla obwodów końcowych do 32 A w układzie TN przyjęty w tym sprawdzeniu czas wyłączenia wynosi maksymalnie 0,4 s. Zmierzona impedancja Zs, charakterystyka konkretnego aparatu i wymagany czas muszą spełniać warunek łącznie; sam dobór RCD nie zastępuje sprawdzenia ochrony.

Jak obliczyć zasilacz do taśmy LED 12 V lub 24 V?

Pomnóż moc taśmy w W/m przez jej długość, a wynik zwiększ o 20% rezerwy: Pzasilacza ≥ długość × W/m × 1,2. Maksymalny prąd wyjściowy oblicz jako P/U — osobno dla instalacji 12 V lub 24 V. Sprawdź też spadek napięcia na przewodzie DC; przy długiej magistrali zasilanie z jednego końca może powodować różnicę jasności.

W kalkulatorze powyżej można wybrać AC albo DC, ale sam wynik przekroju nie zastępuje sprawdzenia parametrów zasilacza, przewodu i dopuszczalnego spadku po stronie DC. Niektóre kalkulatory elektryczne nie są przeznaczone do obwodów prądu stałego, dlatego przed użyciem innego narzędzia sprawdź jego zakres.

Kalkulator elektryka oparty na wzorach dla obwodów AC nie jest przeznaczony do obliczeń obwodów prądu stałego. Korzystaj z trybu DC tylko wtedy, gdy dane narzędzie wyraźnie go obsługuje — kalkulator opisany w tym artykule ma wybór AC/DC, ale nadal wymaga sprawdzenia spadku napięcia po stronie DC.

Jak uniknąć błędu przy korzystaniu z kalkulatora?

💡 Pro Tips

1. Wpisuj długość od źródła do odbiornika w jedną stronę; wzór jednofazowy uwzględnia drogę prądu tam i z powrotem przez mnożnik 2.
2. Nie utożsamiaj napięcia 400 V z automatycznym wyborem wzoru trójfazowego — wpisz parametry zgodne z układem i metodą obliczeń.
3. Dla aluminium rezystywność wynosi około 0,028 Ω·mm²/m, a dla miedzi 0,0175 Ω·mm²/m; nie stosuj wartości Cu do przewodu Al.
4. Dla długiego obwodu sprawdź osobno spadek napięcia i Iz. Spełnienie jednego warunku nie dowodzi spełnienia drugiego.
5. Nie traktuj 3% jako bezwarunkowego limitu dla każdego obwodu. Wymagany poziom zależy od rodzaju instalacji i przyjętych wymagań projektowych; sprawdź właściwe warunki dla danego obwodu.

Zbyt mały przekrój może powodować nadmierne nagrzewanie przewodu, uszkodzenie izolacji i w konsekwencji zwiększać ryzyko zwarcia. Kalkulator może wskazać optymalny przekrój dla zadanej odległości w ramach przyjętych założeń, ale nie zastępuje sprawdzenia obciążalności długotrwałej, zabezpieczenia i warunków instalacji.

Najczęściej zadawane pytania

Jak obliczyć prąd w instalacji trójfazowej?

Użyj wzoru I = P/(√3 × U × cosφ). Dla 11 kW, 400 V i cosφ = 1 wynik to około 15,88 A na fazę.

Jak dobrać przekrój przewodu do długości?

Sprawdź jednocześnie spadek napięcia i Iz. Dłuższa trasa zwiększa spadek, więc może wymagać większego przekroju niż wynika z samego obciążenia.

Czy 3% to zawsze maksymalny spadek napięcia?

Nie należy przyjmować 3% jako uniwersalnego limitu dla każdego obwodu. To założenie obliczeniowe trzeba zestawić z wymaganiami właściwymi dla instalacji.

Jaki przewód do wallboxa 22 kW?

Nie da się wskazać przekroju wyłącznie z mocy 22 kW. Sprawdź układ trójfazowy, długość, Iz, sposób ułożenia, spadek napięcia, SWZ i moc przyłączeniową.

Jak dobrać zasilacz do taśmy LED?

Pomnóż W/m przez długość i dodaj 20% rezerwy. Potem oblicz prąd jako P/U i zweryfikuj spadek napięcia na przewodzie DC.

Czy kalkulator elektryczny nadaje się do DC?

Zakres zależy od narzędzia. Kalkulator powyżej ma wybór AC/DC, ale dobór przewodu DC nadal wymaga sprawdzenia spadku napięcia i parametrów obwodu.

Źródła i weryfikacja danych 2026

Data weryfikacji: 2026-11-01.

Data sprawdzenia: 1 listopada 2026 r. Wartości obliczeniowe w przykładach wynikają z podanych wzorów i założeń; nie są pomiarem ani projektem instalacji.

Tekst opiera się na tych dokumentach i opracowaniach:

• MEAN WELL – Wskazuje zasadę doboru zasilacza LED z uwzględnieniem 20% marginesu mocy oraz weryfikacji spadku napięcia DC. – https://led.meanwell.com/aboutstory.aspx
• Tele-Fonika Kable – Podaje parametry techniczne kabli YKY, w tym rezystancję żyły miedzianej 3,08 Ω/km dla przekroju 6 mm² w 20°C. – https://www.tele-fonika.com/storage/file/core_files/2025/3/29/484ada12c6cfa68c5fcf0e1a44dcd42b/Kable%20do%20przesy%C5%82u%20energii%20elektrycznej%20prowadzone%20w%20powietrzu%20-%20YKY%2C%20YKY-%C5%BCo.pdf

Zobacz też: koszty, instalacje i rozliczenia

• Kalkulator rachunku za gaz
• Kalkulator systemu kaucyjnego
• Kalkulator kosztu fundamentów
• Wszystkie kalkulatory i przeliczniki